काठमाडौं । नेपालका गृहमन्त्री सुदन गुरुङ बिमस्टेक सदस्य राष्ट्रका गृहमन्त्रीहरूको पहिलो बैठकमा सहभागी हुन भारतको नयाँदिल्ली पुगेका छन्। मंगलबार (अक्टोबर १३) आयोजना हुने बैठकमा क्षेत्रीय सुरक्षा सहकार्य, आतंकवाद नियन्त्रण तथा सीमापार संगठित अपराधका चुनौतीबारे छलफल हुने कार्यक्रम छ।
गृहमन्त्रीको जिम्मेवारी सम्हालेपछि गुरुङको यो पहिलो औपचारिक विदेश भ्रमण हो। बैठकको अध्यक्षता भारतका केन्द्रीय गृहमन्त्री अमित शाहले गर्नेछन्।
गुरुङले भ्रमणका क्रममा भारतीय समकक्षी अमित शाहसँग द्विपक्षीय भेटवार्ता गर्ने कार्यक्रम रहेको छ। भेटमा नेपाल–भारत सम्बन्ध, सुरक्षा सहकार्य तथा आपसी हितका विषयमा छलफल हुने अपेक्षा गरिएको छ।
क्षेत्रीय सुरक्षामा केन्द्रित बैठक
सन् १९९७ मा स्थापना भएको बंगालको खाडी क्षेत्रीय बहुपक्षीय प्राविधिक तथा आर्थिक सहयोग प्रयास (बिमस्टेक) मा नेपाल, भारत, बंगलादेश, भुटान, म्यानमार, श्रीलंका र थाइल्यान्ड गरी सात राष्ट्र सदस्य छन्।
सदस्य राष्ट्रका गृहमन्त्रीहरूको पहिलो बैठकले क्षेत्रीय सुरक्षा चुनौतीको सामना गर्न साझा रणनीति निर्माण तथा सुरक्षा निकायबीच समन्वय सुदृढ गर्ने विषयलाई प्राथमिकता दिने अपेक्षा गरिएको छ।
बैठकमा आतंकवाद, सीमापार संगठित अपराध, लागुऔषधको अवैध कारोबार, मानव बेचबिखन, कट्टरपन्थीकरण, अवैध वित्तीय गतिविधि तथा साइबर अपराध नियन्त्रणका विषयमा छलफल हुने कार्यक्रम छ।
यी चुनौतीहरू कुनै एक देशमा मात्र सीमित नरहने भएकाले सदस्य राष्ट्रबीच सूचना आदानप्रदान, सुरक्षा निकायको समन्वय र संयुक्त प्रयासलाई प्रभावकारी बनाउने विषय बैठकको महत्त्वपूर्ण पक्षका रूपमा रहेको छ।
बंगलादेशबाट वरिष्ठ अधिकारीको प्रतिनिधित्व
बैठकमा बंगलादेशका गृहमन्त्री सहभागी नहुने भएका छन्। उनको स्थानमा त्यहाँको गृह मन्त्रालयका वरिष्ठ अधिकारीको नेतृत्वमा प्रतिनिधिमण्डल सहभागी हुने जनाइएको छ।
यस बैठकमार्फत सदस्य राष्ट्रहरूले क्षेत्रीय सुरक्षा चुनौतीबारे साझा धारणा निर्माण गर्ने र आगामी दिनमा सहकार्यका ठोस आधार तयार गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपालका लागि किन महत्त्वपूर्ण?
नेपालका लागि बिमस्टेकको यो बैठक क्षेत्रीय सुरक्षा सहकार्यलाई थप प्रभावकारी बनाउने अवसरका रूपमा हेरिएको छ। सीमापार अपराध, मानव बेचबिखन, लागुऔषध कारोबार, साइबर अपराध तथा अवैध वित्तीय गतिविधि नियन्त्रणमा सदस्य राष्ट्रबीचको समन्वयले नेपालको सुरक्षा व्यवस्थालाई समेत सहयोग पुर्याउन सक्छ।
भौगोलिक अवस्थिति र अन्तरदेशीय अपराधका बदलिँदा स्वरूपलाई ध्यानमा राख्दा क्षेत्रीय साझेदारसँग सूचना आदानप्रदान र संयुक्त प्रयास विस्तार गर्नु नेपालको सुरक्षा हितसँग जोडिएको विषय हो।
यद्यपि, बैठकबाट हुने वास्तविक उपलब्धि त्यसमा गरिने निर्णय, सदस्य राष्ट्रबीच बन्ने सहमति र तिनको कार्यान्वयनमा निर्भर रहनेछ।
बिमस्टेकको पहिलो गृहमन्त्रीस्तरीय बैठकलाई क्षेत्रीय सुरक्षा सहकार्य सुदृढ बनाउने महत्त्वपूर्ण पहलका रूपमा हेरिएको छ। बैठकबाट आउने निष्कर्षले सदस्य राष्ट्रबीचको सुरक्षा साझेदारीलाई कुन दिशामा अघि बढाउँछ भन्ने विषय आगामी दिनमा स्पष्ट हुनेछ।
